Allt frá því að efnahagur Íslands tók dýfu fyrir rúmu ári síðan hefur almenningur kallað eftir auknu lýðræði og betra stjórnskipulagi. Á meðan opinberri umræðu er hins vegar stýrt af örfáum fjölmiðlum sem flestir eru í eigu sömu fyrirtækjanna mun það ekki verða raunin. Eins og gefur að skilja, hefur eignarhald fjölmiðlanna að sjálfsögðu mikil áhrif á hvernig fréttaflutningi er háttað. Auglýsingar hafa þó ekki síður áhrif, því varla vilja blaðamenn bíta í höndina sem fæðir þá með því að fjalla um auglýsendur á gagnrýninn hátt.

Hér á landi eru flestir fjölmiðlar ýmist dulin áróðstæki eigenda sinna eða í eigu hlutafélaga sem krefjast gróða umfram góðrar fréttamennsku og því reynist fjölmiðlum það ómögulegt að gagnrýna fyrirtæki sem auglýsa í blöðum þeirra. Fjölmiðlar sem ekki þora að vera með gagnrýna fréttamennsku gagnvart stórfyrirtækjum og stórum auglýsendum eru ekki einungis vandamál hér á landi heldur víðar um heimsbyggðina. Við lifum nú orðið í heimi þar sem velta margra stórfyrirtækja er mun meiri en flestra þjóðríkja. Slíkum fjármunum fylgja gríðarleg völd, ekki bara til þess að kaupa löggjöf hjá stjórnvöldum eins og víða hefur átt sér stað, heldur líka til þess að kaupa almenningsálit sem bæði er gert með áróðri hagsmunaaðilum í vil, en líka með því að forðast að gagnrýna þá.

Tilgangur Rósta er að vera mótvægi við þá fjölmiðla sem bundnir eru á klafa fjármagnseigenda. Ekki er ætlunin að blaðið verði rekið með hagnaði og mun allur afgangur af rekstri þess renna til góðgerðarstarfs. Róstur munu ekki reknar með auglýsingatekjum, heldur með frjálsum framlögum lesenda. Til þess að þetta gangi upp mun öllum kostnaði vera haldið í lágmarki og öll vinna ólaunuð. Trúin á að þetta takist stafar af trausti á þvi að almenningur sé tilbúinn að láta eitthvað af hendi rakna í þeim tilgangi að viðhalda opinni og upplýstri fjölmiðlaumræðu hér á landi. Þessi leið er farin til þess að koma í veg fyrir það að greiðslur frá hagsmunaaðilum hafi áhrif á það sem kemur fram í blaðinu. Slíkt getur átt sér stað í formi sjálfsritskoðunar af hræðslu við að fæla burt þá sem kosta blaðið. Því hafa Róstur einungis skyldum að gegna gagnvart lesendum sínum. Fari hagsmunir lesenda ekki saman við hagsmuni fjármagnseigenda mun blaðið því einungis reka erindi hinna fyrrnefndu.

Róstum er ætlað að sýna fram á að hægt sé að leggja af mörkum til samfélagsins án þess að fá fyrir það þóknun í formi beinharðra peninga. Ef fólki er alvara með því að ætla sér að raunverulega breyta einhverju í samfélaginu er fyrsta skrefið að breyta þeirri hugmyndafræði sem ríkt hefur. Sú hugmyndafræði snerist um það að hámarka gróða og allt sem ekki snerist um arðsemi var dæmt sem einskis vert. Þrátt fyrir efnahagshrun og ákall um samfélagsbreytingu hefur lítið breyst í raun. Svo virðist sem ríkjandi hugmyndafræði snúist nú um það að lágmarka tapið og stefna aftur í sömu átt og áður, en fara kannski aðeins hægar i þetta skiptið. Ef við viljum raunverulegar breytingar hlýtur það að fela í sér algjöra endurskoðun þeirrar hugmyndafræði sem við samþykkjum og viljum lifa eftir. Með áherslu á samvinnu og afneitun gróðahugsjónar vonast Róstur til þess að verða liður í að stuðla að slíkum breytingum.

rostur(hjá)rostur.org