Fyrirgefningin hefur töluvert verið í umræðunni að undanförnu og þá sérstaklega spurningin hvort rétt sé að fyrirgefa þeim sem sýna iðrun gjörða sinna. Flest lærum við að biðjast fyrirgefningar strax í leikskóla; ef barn slær annað þá er því skipað að biðja hitt fyrirgefningar. Sú afsökunarbeiðni kemur þó ekki ávallt frá hjartanu, eins og barnið átti sig á því að einfaldast er að útkljá deiluna með orðinu afdrifaríka: Fyrirgefðu. Stundum er það orðað á snúðugan hátt, en þá snýr barnið sér venjulega undan og hreytir jafn­vel út úr sér afsökunarbeiðninni. Í ákveðnum tilvikum ullar það á viðkomandi og þá einna helst þannig að enginn sér til. Íslensk­ir stjórnmálamenn hafa að þessu leyti hagað sér eins og óþroskuð börn og það þurfti viðamikla rannsóknarskýrslu til að fá þá til að biðja þjóðina um fyrirgefningu gjörða sinna. Á meðan að sumir gráta og aðrir taka upp á því að tala í viðtengingarhætti þátíðar um það sem hefði átt, þá reka enn aðrir bara út úr sér tunguna. En hver sem hugsun stjórnmálamanna er með afsökunarbeiðnum sínum, þá snýr hún ávallt gagnvart flokknum en ekki almenningi. Flokksræðið er algjört.

Í kjölfar rannsóknarskýrslunnar hefur umræðan einskorðast við gagnrýni á einstaka menn, skort þeirra á siðferðiskennd og þörf á iðrun og afsögnum. Allt er þetta nauðsynlegur liður í uppgjöri almennings við stjórnmálamenn sem lagt hafa lag sitt við fjármáladólga í stað þess að gæta hagsmuna fólks í landinu, fólksins sem þó kaus þá til valda. Atburðarásin hefur hins vegar einkennst af fórn einstakra taflmanna fyrir flokk sinn og hrókeringum á fólki í valdastöðum. Með því að bola í burtu svörtustu sauðunum má ljá flokknum „hreinni ímynd“ og skiptir þá engu máli hvort þeir sem nýir koma inn aðhyllist nákvæmlega sömu gildin og þeir sem voru látnir víkja. Hættan við umræðuna undanfarið er hvítþvottur á ríkjandi hugmyndafræði, á kostnað nokkurra einstaklinga. Hugmyndafræði sem býr yfir þeirri blekkingu að lýðræði og kapítalismi fari saman. Tilgangurinn með uppgjörinu undanfarnar vikur er skýr; til að hægt sé að horfa fram á veginn þurfa stjórnmálamenn að axla ábyrgð og sýna raunverulega iðrun. Þó virðist ekki vera í umræðunni hvert sú leið liggur, enda er ekki verið að spyrja grundvallarspurninga á borð við: „Hvernig þjóðfélagi viljum við lifa í?“ Svarið hefur þegar borist úr sölum Alþingis; norrænn velferðarkapítalismi. Fyrir tuttugu árum var skrifuð alþekkt grein, Endalok sögunnar, sem fjallar um sigur frjálslynds kapítalisma sem hið endanlega samfélagsform mannkyns. Í greininni er ekki dregin fjöður yfir þá staðreynd að á kapítalískri hugmyndafræði eru gallar. Hins vegar er þar haldið fram að líta megi framhjá þeim í ljósi þess að kapítalismi er hið besta stjórnarfyrirkomulag sem völ er á. Allt frá seinni heimsstyrjöldinni hefur gagnrýni á markaðssamfélagið verið slegin út af borðinu í skjóli þess að kapítalismi er hin eina stjórnskipan sem ekki er stórhættulegur „ismi.“ Hugmyndir sem dirf­ast að gera ráð fyrir samfélagi sem ekki er stjórnað af auðmagninu eru dæmdar sem öfgar eða jafnvel alræði. Í íslenskum veru­leika er ekki einu sinni í boði að ræða aðra möguleika; valið stendur á milli „Kapítals“ eða „kapítals.“

Fyrir um það bil ári kom almenningur saman til þess að lýsa vanþóknun sinni á þeirri samfélagsgerð sem ráðamenn höfðu byggt upp, í anda frjálshyggju og auðvalds, í svokallaðri búsáhaldabyltingu. Svo virðist sem háværar raddir „byltingarinnar“ séu teknar að þagna. Byltingin er gleymd, ef hún var þá einhverntíma raunveruleg bylting? Því hvernig getur bylting orðið ef engar hugmynda­fræðilegar breytingar eiga sér stað? Hvað svo sem því líður þá ríkir tilhneiging til að skilgreina „byltinguna“ sem einstakan atbur­ð sem breytti samfélaginu í einu vetfangi. Sannleikurinn er sá að byltingin er rétt að byrja og mun standa yfir í lengri tíma. Hún felur í sér stöðugt viðnám við tilraunum valdhafa til að hylja bresti í ráðandi hugmyndafræði. Byltingin er í eðli sínu sprettuhnífur sem rífur og slítur þræðina sem ætlað er að hylja þessa bresti. Því er nauðsynlegt að vera vakandi fyrir því hvar nálin kemur niður í laskaða hugmyndafræðina. Ef til vill er það í hugmyndina um að til séu bæði slæmir og góðir kapítalistar; eða tilraunir stóriðjufyrirtækja til að tengja sig hugmyndinni um sjálfbærni. Einnig má greina lífgunaraðgerðir í verki við aðför lögreglunnar að áhorfendum í dómsal þann 30. apríl. Allt eru þetta leiðir til þöggunar alls sem ekki samræmist því kerfi sem við búum við í dag. Á leikskólum er fyrirgefningin notuð til að draga lærdóm, hún er notuð í þeim tilgangi að börn þroskist og læri að lifa í samfélagi manna. Látum umræðuna í kjölfar skýrslunnar ekki verða tilefni til þöggunnar; fyrirgefum með því að bylta kúgandi hugmyndafræði!