Annað tölublað Rósta lítur dagsins ljós og við viljum nota tækifærið til að segja stríð á hendur því útbreidda viðhorfi að efnahagslægð réttlæti; bakslag í réttindabaráttu almennings og tafir á félagslegum breytingum. Með nýfengnu trausti á kraftaverkamátt hagvaxtar og tilfallandi trúarofsa, geng­ur ríkisstjórnin skrefinu lengra en hana sjálfa óraði fyrir og vegur harkalega að réttindum sem flestir hafa hingað til talið sjálfsögð. Þetta gerir hún í skjóli Kreppu, sem þjónar hlut­verki einhvers konar hliðstæðu við Grýlu en er einkum nýtt til að hræða fullorðna til hlýðni, ólíkt formóður sinni, tröll­inu, sem beitt var gegn óþægum börnum.

Hafi nokkur enn trúað á áhrifamátt vinstristjórnar­innar, slokknuðu þær síðustu glæður vonar trúlega um það leyti sem hún setti, í nafni endurreisnar ósjálfbærs kapítal­isma, lögbann á verkfall heillar starfsstéttar. Skömmu áður hafði settur ríkissaksóknari gefið út ákæru á hendur fólki sem reyndi að nýta sér stjórnarskrárbundinn rétt sinn til veru á þingpöllum. Dómsmálaráðherra lætur ekki sitt eftir liggj­a og sveigir ekki bara reglur til að koma flóttamönn­um kerfis­bundið úr landi, heldur lýsir yfir áhuga á að lög­leiða njósnir yfirvalda á borgurum. Allt er þetta réttlætt með Kreppu, í bland við aðrar mýtur sem eiga sér ekki stoð í raunveruleikanum.

Nú er ekki tíminn til að slá af kröfum um réttlæti og jöfnuð, ekki frekar en nokkurn tímann. Nú er ekki tíminn til að láta hafa sig að fífli með hörðum hræðsluáróðri þeirra sem hafa í senn öllu að tapa og allt til að vinna í viðleitni sinni til að viðhalda ríkjandi kerfi. Það er svívirðilegt að hylma yfir raunverulegar afleiðingar stríðsreksturs og hernaðarbrölts í nafni atvinnuuppbyggingar. Það er einnig óþolandi að undir þann söng skuli taka svæðisfélag ríkisstjórnarflokksins, sem þegar hefur gefið út að eigin stefna í umhverfismálum, flokksins forna flaggskip, sé hreintrúnaðarstefna sem ekki eigi við meðan Kreppa vofir yfir okkur öllum.

Við tökum sjálf þátt í að viðhalda þessum hræðsluáróðri. Heyrst hafa raddir sem segja að nú sé ekki rétti tíminn til að berjast gegn misrétti kynjanna, því nú ríki kreppa. Undanfarið hafa farið fram heitar umræður um klámvæðingu og nektardans, þar sem þau rök eru notuð af fylgismönnum misréttis að umræðan þurfi að bíða þar til betur stendur á. Sú hugmynd hefur einnig látið á sér kræla að innflytjendur séu útskiptanlegt vinnuafl, sem með réttu beri að víkja þegar innfæddu forréttindabörnin vilja vinnuna þeirra. Það að hinn ímyndaði hópur við eigi skilið einhver forréttindi umfram þau á rætur sínar að rekja til rasískrar hugmyndafræði, í anda hugmyndarinnar um lífrými, lebensraum, í Þýskalandi nasismans.

Þjóðernishyggja byggir ávallt á ótta, hræðsluáróðri og draumkenndum órum; einhvers konar rökleysu sem gerir ráð fyrir þjóðareinkennum sem ákveðnum fasta, einhverju sem er útvöldum hópi í blóð borið og ómögulegt fyrir utanað­komandi að eiga hlutdeild í. Ótti er hættulegt afl sem fær fólk til að gera nær hvað sem er til þess að öðlast það sem það telur vera öryggi. Sagan er full af dæmum um óforskamm­aðan hræðsluáróður sem byggir á hugmyndum um rétthærri og réttlausa einstaklinga og samfélagshópa. Og nú er á Íslandi reynt að ala á ótta við útlendinga. Ótti fimmta áratugar­ins, um að útlendingar hefðu konurnar af okkur, kann að vera liðin tíð en það er óttinn við að þeir hafi af okkur störf­in, mataraðstoðina, tungumálið, fiskinn og sjálfstæðið hins vegar alls ekki. Síst af öllu er óttinn, við að þeir fari ekki heim, liðinn hjá.

Við þurfum að hafna því að vera hrædd til hlýðni, rétt eins og við þurfum að hafna því að nú sé ekki rétti tíminn til baráttu fyrir breytingum. Kreppa, eins og hún er notuð af valdhöf­um og stjórnendum orðræðunnar, er ekki til, neitt frekar en Grýla. Við megum aldrei samþykkja að yfirvöld noti efnahagslægð eða aðrar ógnir til að vega að réttindum okkar; hvort sem er verkfallsrétti í kjarabaráttu, réttinum til háværra mótmæla, réttinum til að ekki sé njósnað um okkur og réttinum til að búa þar sem við viljum.